Dlaczego Francuzi kochają targi i co to zmienia w negocjacji
Targ jako scena codziennego życia we Francji
Francuski targ to nie tylko miejsce zakupów. To przestrzeń spotkań, rozmów, małych rytuałów i lokalnej dumy. Sprzedawca nie jest anonimowym kasjerem, ale gospodarzem swojego stoiska. Dla osoby uczącej się francuskiego to idealne środowisko, by ćwiczyć język w praktyce – pod jednym warunkiem: trzeba rozumieć, jak się tam rozmawia i negocjuje.
Na targu kluczowa jest relacja. Zanim wypowiesz pierwsze francuskie zwroty do negocjacji cen, sprzedawca oceni: czy jesteś uprzejmy, czy szanujesz jego pracę, czy próbujesz oszukać, czy tylko delikatnie „ugrać” lepszą cenę. Ten kontekst kulturowy jest równie ważny jak same słowa. Ten sam komunikat można przekazać grzecznie („Czy dałoby się trochę obniżyć cenę?”), bezpośrednio („To za drogo.”) lub wręcz ofensywnie – francuski ma na to mnóstwo subtelnych środków.
Francuzi z reguły nie targują się agresywnie w zwykłych sklepach. Targ, pchli rynek, antykwariaty czy stoiska z ubraniami na ulicznych wyprzedażach to inna historia. Tu subtelna negocjacja jest czymś normalnym – zwłaszcza przy większej ilości towaru lub pod koniec dnia. Żeby zrobić to skutecznie, trzeba połączyć dobrą formę grzecznościową, odpowiedni ton oraz kilka prostych, ale celnych zwrotów.
Różnice kulturowe: co jest OK, a co uchodzi za niegrzeczne
Polak często myśli: „Skoro to targ, trzeba twardo negocjować”. We Francji twarde targowanie się w stylu bazarów Bliskiego Wschodu bywa postrzegane jako nachalne lub po prostu nie na miejscu. O wiele lepiej działa podejście: miło, z humorem, ale konsekwentnie.
Jest kilka zasad, które pomagają nie wejść w rolę „tego niegrzecznego turysty”:
- zawsze rozpoczynaj rozmowę od powitania – bez „Bonjour” rozmowa z marszu o cenie brzmi bardzo bezosobowo, a nawet opryskliwie,
- nie kwestionuj jakości wprost („To jest kiepskie”), tylko raczej delikatnie wskazuj powód prośby o zniżkę („Owoc jest trochę miękki”, „To ma małą plamkę”),
- zamiast „Za drogo” używaj form zmiękczonych: „To trochę drogo dla mnie”, „Mój budżet jest nieco niższy”,
- zawsze podziękuj, nawet jeśli nic nie kupujesz – „Merci, bonne journée” zamyka negocjację uprzejmie i pozostawia dobre wrażenie.
Tym, co najbardziej przekonuje francuskiego sprzedawcę, jest wyczuwalny szacunek do jego pracy. Zniżka jest często formą „nagrody” za dobre maniery i sympatyczną rozmowę. Właśnie dlatego zwroty do negocjacji cen trzeba łączyć z poprawną grzecznością, a nie rzucać je jak krótkie hasła.
Poziom języka: od B1 do C1 w praktyce
Osoba na poziomie B1–B2 poradzi sobie prostymi zdaniami, typu: „Czy może pani zejść trochę z ceny?”. Bardziej zaawansowany użytkownik francuskiego może stosować formy warunkowe, delikatne wtrącenia, a nawet humor językowy. Ten artykuł celowo pokazuje różne poziomy trudności zwrotów, tak by można było stopniowo podnosić „jakość” swojego targowania:
- wersja prosta – do przećwiczenia na pierwszych zakupach,
- wersja uprzejma / pośrednia – dobra na większość sytuacji,
- wersja bardzo elegancka lub z niuansem – dla osób, które chcą brzmieć jak „lokalni”.
Sam dobór konstrukcji gramatycznych (tryb przypuszczający, strona bierna, zaawansowane przysłówki) pozwala wyrazić to samo – chęć obniżenia ceny – ale w sposób bardziej miękki i społecznie „bezpieczny”.
Podstawowe zwroty grzecznościowe przed negocjacją ceny
Powitanie i nawiązanie kontaktu
Zanim padnie pierwsza propozycja cenowa, trzeba otworzyć rozmowę. Dla Francuza bardzo znaczące jest, czy powiesz tylko „Bonjour”, czy dodasz krótkie zdanie nawiązujące do sytuacji. Oto kilka użytecznych form:
- Bonjour, monsieur / madame. – Dzień dobry, proszę pana / pani.
- Bonjour, ça va ? – Dzień dobry, jak leci? (bardziej swobodne, jeśli czujesz się pewnie językowo).
- Bonjour, je regarde un peu. – Dzień dobry, tylko się rozglądam.
- Bonjour, vos fruits ont l’air délicieux. – Dzień dobry, pańskie owoce wyglądają pysznie.
Ostatni typ zwrotu – krótki komplement – potrafi zdziałać cuda. Sprzedawca czuje, że interesuje cię jego towar, a nie wyłącznie najniższa cena. Z takiego punktu startu negocjacja jest dużo łatwiejsza.
Formuły grzecznościowe, które „zmiękczają” każdą prośbę
Już na poziomie B1 warto mieć w głowie kilka podstawowych kluczy grzecznościowych. Dodawanie ich do zdań negocjacyjnych sprawia, że brzmisz mniej kategorycznie, a bardziej jak ktoś proszący o przysługę:
- s’il vous plaît – proszę (forma grzeczna, do nieznajomych),
- merci beaucoup – dziękuję bardzo,
- je vous en prie – proszę (w odpowiedzi na „merci”),
- excusez-moi – przepraszam (gdy przerywasz lub chcesz o coś zapytać),
- pardon – przepraszam (bardziej krótkie, przy przebijaniu się przez tłum, lekkich potrąceniach).
Kombinacja tych formuł z frazami negocjacyjnymi może wyglądać tak:
Excusez-moi, monsieur, s’il vous plaît, est-ce que vous pourriez faire un petit prix si j’en prends deux ?
(Przepraszam, proszę pana, czy mógłby pan zrobić małą zniżkę, jeśli wezmę dwie sztuki?)
Proste pytania wstępne o cenę
Zanim zaczniesz negocjować, trzeba wiedzieć, od jakiej kwoty startujesz. Czasem cena nie jest widoczna, czasem jest podana, ale chcesz się upewnić lub wybadać nastawienie sprzedawcy. Przydają się wtedy pytania neutralne:
- C’est combien ? – Ile to kosztuje?
- C’est combien, le kilo / la pièce ? – Ile kosztuje kilogram / sztuka?
- Vous les faites à combien, ces tomates ? – Po ile sprzedaje pan te pomidory?
- Quel est votre prix pour ce fromage ? – Jaka jest pana cena za ten ser?
Już sam sposób zadania pytania może sugerować, że myślisz o negocjacji. Łagodne „Vous les faites à combien…?” brzmi trochę jak pytanie otwierające rozmowę o cenie, zamiast sztywnego „Jaka jest oficjalna cena?”. To drobny niuans, ale Francuzi na takie niuanse zwracają uwagę.
Najważniejsze konstrukcje gramatyczne do grzecznego targowania się
Tryb warunkowy: klucz do uprzejmej prośby
Francuski conditionnel présent (tryb warunkowy) to podstawowe narzędzie, by brzmieć uprzejmie, a jednocześnie skutecznie podczas negocjacji. Różnica między:
- Vous pouvez baisser le prix ? – Może pan obniżyć cenę? (prosto, trochę twardo)
- Vous pourriez baisser le prix ? – Czy mógłby pan obniżyć cenę? (łagodniej)
jest dla Francuza bardzo odczuwalna. Conditionnel dodaje dystans: nie oczekujesz automatycznie, tylko pytasz o możliwość.
Najczęściej używane konstrukcje w negocjacjach:
- Est-ce que vous pourriez… ? – Czy mógłby/mogłaby pan/pani…?
- Vous pourriez me faire un prix ? – Czy mógłby mi pan zrobić lepszą cenę?
- Est-ce qu’il serait possible de… ? – Czy byłoby możliwe, żeby…?
- Je me demandais si vous pourriez… – Zastanawiałem się, czy mógłby pan… (bardzo eleganckie).
Przykład w pełnym zdaniu:
Je me demandais si vous pourriez faire un petit geste sur le prix, parce que je prends plusieurs choses.
(Zastanawiałem się, czy mógłby pan trochę zejść z ceny, ponieważ biorę kilka rzeczy.)
Zmiękczacze: „un peu”, „un petit”, „un tout petit peu”
W języku negocjacji francuskiej niesłychanie często używa się małych słów, które nadają zdaniu miękkość i skromność. Nie prosisz o dużą zniżkę, tylko o „drobny gest”:
- un peu – trochę,
- un petit peu – troszeczkę,
- un tout petit peu – odrobinkę,
- un petit geste – mały gest,
- un petit prix – mała/korzystna cena.
Porównanie konstrukcji:
- Pouvez-vous baisser le prix ? – Może pan obniżyć cenę?
- Vous pourriez baisser un peu le prix ? – Czy mógłby pan trochę obniżyć cenę?
- Vous pourriez faire un tout petit geste sur le prix ? – Czy mógłby pan zrobić choć odrobinkę zniżki?
Im więcej takich „zmiękczaczy”, tym mniejsze ryzyko, że sprzedawca odbierze cię jako roszczeniowego. Nawet jeśli wie, że chcesz uszczknąć kilka eurocentów, forma jest dla niego bardzo istotna.
Wyrażenia „to trochę drogo” zamiast „to jest drogie”
Wprost „To jest drogie” łatwo zabrzmi jak zarzut wobec sprzedawcy. Lepiej formułować zdania tak, by to był twój punkt widzenia lub ograniczenie, a nie obiektywna ocena:
- C’est un peu cher pour moi. – To trochę drogo dla mnie.
- Je trouve ça un peu cher. – Uważam, że to trochę drogo.
- Mon budget est un peu limité. – Mój budżet jest trochę ograniczony.
- Je n’ai pas prévu de dépenser autant. – Nie planowałem wydawać aż tyle.
Takie zdania zmiękczają przekaz: nie mówisz „pan przesadził z ceną”, tylko „to trochę ponad moje możliwości”. Taka rama psychologiczna ułatwia sprzedawcy pójście na kompromis bez utraty twarzy.
Kluczowe francuskie zwroty do negocjacji cen na targu
Prośba o obniżkę ceny – formy podstawowe
Fundamentem są proste konstrukcje, które można łatwo zapamiętać i modyfikować. Dobrze je mieć w głowie „na pamięć”, bo w tłumie targowym nie zawsze jest czas na długie zastanawianie się nad gramatyką.
- Vous pouvez baisser un peu le prix ?
– Czy może pan trochę obniżyć cenę? - Vous pourriez me faire un prix ?
– Czy mógłby mi pan dać lepszą cenę? - Vous pouvez me faire un petit prix si j’en prends deux / trois ?
– Czy może mi pan dać lepszą cenę, jeśli wezmę dwie / trzy sztuki? - Est-ce que c’est votre dernier prix ?
– Czy to pana ostateczna cena?
Ostatni zwrot „C’est votre dernier prix ?” jest bardziej bezpośredni, ale na targach używany bardzo często. Brzmi jak standardowe pytanie o margines negocjacyjny, nie jak agresywny atak.
Zwroty „kupuję więcej, daj pan coś z ceny”
Najbardziej naturalny moment na negocjację we Francji to sytuacja, gdy kupujesz większą ilość lub kilka różnych produktów u jednego sprzedawcy. Wtedy masz dobry argument:
- Si je prends un kilo de plus, vous pouvez me faire un prix ?
– Jeśli wezmę kilogram więcej, może mi pan dać lepszą cenę? - Je prends tout ce plateau, vous pouvez me laisser à… ?
– Biorę całą tę tacę, może mi pan oddać za…? - Comme je prends plusieurs choses, vous pourriez faire un petit geste ?
– Ponieważ biorę kilka rzeczy, mógłby pan zrobić małą zniżkę? - Si je paie en espèces, vous pouvez me faire un petit prix ?
– Jeśli zapłacę gotówką, może pan dać mi lepszą cenę?
W tych zdaniach konstrukcja „Si je…” (Jeśli ja…) pozwala logicznie powiązać twoją „ofertę” z prośbą o ustępstwo. Daje to wrażenie negocjacji, a nie czystej prośby o tańszy towar.
Propozycja konkretnej kwoty po francusku
Jak uprzejmie zaproponować swoją cenę
Zamiast mówić brutalne „Daję X”, lepiej ubrać propozycję w delikatniejszą formę. Pomagają w tym czasowniki laisser, mettre i konstrukcje typu „on va dire…”:
- Vous pouvez me le laisser à 5 euros ?
– Może mi pan to zostawić za 5 euro? - Vous pouvez me les laisser à 3 euros pièce ?
– Może mi pan je zostawić po 3 euro za sztukę? - On va dire 10 euros pour les deux ?
– Ustalmy 10 euro za obie? - Je peux vous en donner 8 euros.
– Mogę dać panu 8 euro. - Je pensais plutôt à 12 euros.
– Myślałem raczej o 12 euro.
Zwroty typu On va dire… czy Je pensais plutôt à… brzmią jak propozycja do negocjacji, nie jak ultimatum. Sprzedawca ma przestrzeń, żeby trochę podnieść kwotę lub dodać coś od siebie.
Przykładowa mini-rozmowa:
– C’est 15 euros, madame.
– C’est un peu cher pour moi… Vous pouvez me le laisser à 12 ?
– 13, et je vous offre un sac.
– D’accord, 13.
Reagowanie na kontrpropozycję sprzedawcy
Gdy sprzedawca zaproponuje inną cenę, przydają się krótkie, naturalne odpowiedzi. Pozwalają kontynuować rozmowę, zamiast urywać ją niezręcznym milczeniem.
- C’est encore un peu trop pour moi.
– To wciąż trochę za dużo dla mnie. - Si vous me le faites à 10, je le prends tout de suite.
– Jeśli da mi pan za 10, biorę od razu. - On peut couper la poire en deux ?
– Możemy przeciąć gruszkę na pół? (czyli „spotkać się pośrodku”) - Allez, on se met d’accord à 9 euros.
– No dobrze, ustalmy 9 euro. - Je vais réfléchir, merci.
– Muszę się zastanowić, dziękuję. (uprzejme wycofanie się)
Wyrażenie couper la poire en deux jest idiomatyczne i bardzo „francuskie”. Często wywołuje uśmiech i trochę rozładowuje napięcie negocjacji.
Jak powiedzieć „to za drogo” bez psucia atmosfery
Zdarza się, że nawet po zniżce cena cię nie satysfakcjonuje. Można to zakomunikować szczerze, ale miękko, tak by zostawić dobre wrażenie:
- Je vais laisser, c’est un peu au-dessus de mon budget.
– Zrezygnuję, to trochę powyżej mojego budżetu. - Je trouve ça encore un peu cher pour ce que c’est.
– Uważam, że to wciąż trochę drogo jak na ten produkt. - Je vais regarder un peu autour et je reviens peut-être.
– Rozejrzę się trochę i może wrócę. - Merci quand même, c’est très gentil.
– Dziękuję mimo wszystko, to bardzo miłe z pana strony.
Takie zdania pokazują, że szanujesz czas sprzedawcy i jego ofertę, nawet jeżeli nie dochodzi do transakcji. Na małych targach bywa, że po takim „okrążeniu” wracasz, a sprzedawca sam proponuje lepszą cenę.
Gdy cena jest już naprawdę dobra
Negocjacja to nie tylko proszenie o zniżkę, lecz także umiejętność przyjęcia atrakcyjnej oferty. Krótkie uznanie dla ceny lub jakości może sporo zbudować w relacji:
- C’est un bon prix.
– To dobra cena. - Pour cette qualité, ça va.
– Jak na tę jakość, jest w porządku. - D’accord, je prends.
– W porządku, biorę. - Ça me va comme ça.
– Tak mi pasuje. - Merci, c’est très gentil.
– Dziękuję, to bardzo miło z pana strony.
Takie zwroty przydają się zwłaszcza wtedy, gdy sprzedawca wyraźnie „wyszedł do ciebie”, np. dołożył coś gratis albo znacząco obniżył cenę ostatniej sztuki.
Typowe reakcje sprzedawców – i jak na nie odpowiadać
Sprzedawcy na targu mają swoje „standardowe” formułki. Warto je rozpoznawać i mieć przygotowane odpowiedzi.
Częste reakcje:
- Je ne peux pas, c’est déjà un bon prix.
– Nie mogę, to już dobra cena. - Je ne gagne rien à ce prix-là.
– Nic na tej cenie nie zarabiam. - C’est le même prix pour tout le monde.
– To ta sama cena dla wszystkich. - Je vous ai déjà fait un prix.
– Już dałem panu/pani lepszą cenę.
Możliwe, grzeczne riposty:
- Je comprends bien, mais si vous pouvez juste faire un tout petit geste…
– Rozumiem, ale jeśli mógłby pan zrobić choć malutki gest… - Je sais que c’est un bon prix, mais mon budget est vraiment serré.
– Wiem, że to dobra cena, ale mój budżet jest naprawdę napięty. - Dans ce cas, je vais prendre seulement ça.
– W takim razie wezmę tylko to. - Alors laissez comme ça, merci beaucoup.
– W takim razie zostawmy tak, bardzo dziękuję.
Drobnymi uprzejmościami budujesz przewagę negocjacyjną
Na francuskich targach relacja jest często ważniejsza niż sama kwota. Kilka prostych zdań „poza ceną” potrafi otworzyć drzwi do lepszej oferty – zwłaszcza gdy wracasz do tego samego sprzedawcy.
- Bonjour, vous allez bien ?
– Dzień dobry, jak się pan/pani ma? - Vos tomates étaient excellentes la dernière fois.
– Pańskie pomidory były ostatnio znakomite. - C’est vous le producteur ?
– To pan jest producentem? - Vous me conseillez quoi aujourd’hui ?
– Co mi pan dziś poleca?
Takie drobne rozmówki pokazują, że nie jesteś „łowcą okazji z kalkulatorem w ręku”, tylko normalnym klientem, który szanuje czyjąś pracę. Wtedy prośba o mały rabat brzmi jak naturalny element wymiany, nie jak atak na zarobek sprzedawcy.
Różnice kulturowe i sytuacyjne w targowaniu się po francusku
Gdzie negocjować, a gdzie lepiej odpuścić
W Francji nie wszędzie targowanie się jest mile widziane. Na klasycznym targowisku (marché) czy pchlim targu (vide-grenier, brocante) negocjacja to norma. W sklepach stacjonarnych czy supermarketach – prawie nigdy.
Typowe miejsca, gdzie prośba o lepszą cenę jest akceptowalna:
- stoiska z warzywami, owocami, serami na lokalnym targu,
- stragany z ubraniami, torebkami, dodatkami,
- pchle targi z rzeczami używanymi, antykami, książkami,
- stojaki „wszystko po X euro” – zwłaszcza przy zakupie kilku sztuk.
W miejscach takich jak piekarnia, apteka, zwykły butik przy głównej ulicy czy kawiarnia – lepiej nie zaczynać negocjacji, bo ceny są z góry ustalone.
Różny styl na wsi i w wielkim mieście
Na małych, wiejskich targach atmosfera bywa bardziej rodzinna. Sprzedawcy częściej kojarzą stałych klientów, więc łatwiej tam o spontaniczne „Je vous rajoute quelques abricots” zamiast formalnego rabatu. W miastach, gdzie jest dużo turystów, sprzedawcy potrafią być albo bardziej twardzi, albo – przeciwnie – mają przygotowane „promocje” specjalnie pod turystów.
W dużych miastach przydają się grzeczne, ale trochę bardziej konkretne formuły z warunkami:
- Si je prends aussi ces pêches, vous pouvez faire un prix sur le tout ?
– Jeśli wezmę też te brzoskwinie, może pan dać cenę za całość? - Je paie tout d’un coup, en espèces, vous pouvez enlever un euro ?
– Płacę wszystko od razu, gotówką, może pan zejść o jedno euro?
Jak nie wyjść na nachalnego turystę
Najczęstsze błędy obcokrajowców na francuskich targach to zbyt agresywna pierwsza propozycja i brak uprzejmości językowej. Zamiast zaczynać od bardzo niskiej ceny bez słowa „dzień dobry”, lepiej:
- Przywitać się: Bonjour, monsieur / madame.
- Zadać pytanie o cenę, nawet jeśli jest widoczna.
- Dopiero potem delikatnie zaproponować swoją kwotę.
Przykład „złej” i „lepszej” wersji:
Brutalnie:
– 15 euros ? Je vous donne 8.
Naturalniej:
– Bonjour, c’est combien, ce panier ?
– 15 euros, madame.
– Ah… c’est un peu cher pour moi. Vous pouvez me le laisser à 10 ?
Małe słówka, które brzmią bardzo francusko
Kilka drobnych wstawek nadaje zdaniom bardzo naturalne brzmienie, zwłaszcza w mowie:
- alors – no więc, w takim razie,
- bon – no dobrze (na początku zdania),
- allez – no dalej, niech będzie,
- écoutez – proszę posłuchać (jako wstęp do argumentu),
- franchement – szczerze mówiąc.
Przykłady w użyciu:
Écoutez, si vous me faites un petit prix, je prends aussi des fraises.
(Szczerze mówiąc / Proszę posłuchać, jeśli zrobi mi pan małą zniżkę, wezmę też truskawki.)
Bon, allez, on va dire 7 euros et c’est bon pour tout le monde.
(No dobrze, dajmy 7 euro i będzie dobrze dla wszystkich.)

Ćwiczenia praktyczne i gotowe modele zdań
Gotowe schematy do własnych modyfikacji
Najłatwiej opanować targowanie się, mając kilka „szablonów”, które można wypełnić własnymi liczbami i produktami. Kilka przykładów, które dobrze działają w mowie:
- Si je prends [ilość + produkt], vous pouvez me les laisser à [kwota] ?
– Jeśli wezmę [ilość + produkt], może mi je pan zostawić za [kwota]? - Je peux vous en donner [kwota].
– Mogę panu dać [kwota]. - C’est un peu cher pour moi… Vous pouvez faire un petit geste ?
– To trochę drogo dla mnie… Czy może pan zrobić małą zniżkę? - On coupe la poire en deux : [twoja propozycja pośrednia] ?
– Podzielmy różnicę na pół: [twoja propozycja pośrednia]? - Si vous ajoutez [produkt / ilość], je prends à ce prix-là.
– Jeśli pan doda [produkt / ilość], biorę w tej cenie.
Mini-scenki do przećwiczenia (model mówienia)
Poniżej krótkie dialogi, które można powtarzać na głos, podmieniając liczby i produkty.
1. Negocjacja „biorę więcej sztuk”
– Bonjour, elles sont à combien, ces mangues ?
– 3 euros pièce, madame.
– Si j’en prends trois, vous pouvez me les laisser à 2,50 pièce ?
– Je peux faire 7 euros les trois.
– D’accord, ça me va, merci beaucoup.
2. Kontrpropozycja i „przecięcie gruszki na pół”
– Ce sac, il est à combien ?
– 30 euros.
– C’est un peu cher pour moi… Vous pouvez me le laisser à 20 ?
– Non, 20 ce n’est pas possible, mais je peux le faire à 25.
– On coupe la poire en deux, on dit 23 ?
– Allez, 23, c’est bon.
3. Uprzejme wycofanie się
– C’est 12 euros le kilo, monsieur.
– Ah… je trouve ça un peu cher. Vous pouvez baisser un peu le prix ?
– Non, désolé, c’est la nouvelle récolte.
– D’accord, je vais réfléchir, merci beaucoup. Bonne journée.
Mały słowniczek targowy ułatwiający negocjacje
Negocjacja jest prostsza, gdy kojarzysz podstawowe słowa związane z ilością i opakowaniem. Te wyrażenia często pojawiają się w zdaniach o cenie:
Praktyczny słowniczek ilości, opakowań i jakości
Te słowa bardzo często pojawiają się w rozmowie o cenie. Im lepiej je znasz, tym naturalniej możesz negocjować.
- un kilo (un kilo de tomates) – kilogram (kilogram pomidorów)
- un demi-kilo – pół kilograma
- une livre – ok. 500 g (często używane na targach)
- une pièce – sztuka (np. jabłko, mango)
- une douzaine – tuzin (12 sztuk, np. jajek)
- un paquet – paczka
- un sachet – woreczek, torebka
- un panier – koszyk
- une barquette – plastikowe pudełko/pojemniczek (np. truskawek)
- une boîte – pudełko/puszka
- au détail – na sztuki, luzem
- en vrac – na wagę, luzem (np. orzechy, ziarna)
Przy ocenie jakości przydają się też proste przymiotniki:
- frais / fraîche – świeży, świeża
- mûr / bien mûr – dojrzały / dobrze dojrzały
- trop mûr – zbyt dojrzały
- abîmé – uszkodzony, podpsuty
- de saison – sezonowy
- fait maison – domowej roboty
- artisanal – rzemieślniczy
Krótka rozmowa, w której łączysz słownictwo z ceną:
– Elles sont mûres, ces pêches ?
– Oui, elles sont bien mûres, c’est 4 euros le kilo.
– D’accord, je vais prendre un kilo et une barquette de fraises.
Łączenie ceny z jakością i sezonem
We Francji argument „to jest sezonowe i dobrej jakości” bywa tak samo ważny jak sama kwota. Odwołanie się do jakości pokazuje, że rozumiesz perspektywę sprzedawcy – a wtedy łatwiej poprosić o drobną zniżkę.
- C’est de la très bonne qualité, je vois bien.
– Widzę, że to naprawdę bardzo dobra jakość. - Je comprends, c’est le début de la saison.
– Rozumiem, to początek sezonu. - Je sais que c’est artisanal, mais mon budget est limité.
– Wiem, że to wyroby rzemieślnicze, ale mój budżet jest ograniczony. - Pour ce prix-là, vous pouvez me choisir les plus beaux ?
– W tej cenie może mi pan wybrać te najładniejsze?
Takie zdania nie atakują ceny, tylko proszą o „wartość dodaną”: ładniejszy wybór, lepszy kawałek sera, bardziej dojrzałe owoce. Często działa to lepiej niż prośba o obniżkę w euro.
Strategie językowe dla osób na różnych poziomach francuskiego
Bardzo proste schematy dla początkujących
Jeśli dopiero zaczynasz, nie potrzebujesz skomplikowanych konstrukcji. Wystarczy kilka krótkich zdań, które powiesz pewnie i z uśmiechem.
- C’est combien ?
– Ile to kosztuje? - C’est un peu cher pour moi.
– To trochę drogo dla mnie. - Vous pouvez baisser un peu ?
– Może pan trochę obniżyć? - Je prends deux, vous faites un prix ?
– Wezmę dwie sztuki, da pan lepszą cenę? - Merci, je vais réfléchir.
– Dziękuję, zastanowię się.
Przykładowy mini-dialog dla poziomu A1–A2:
– Bonjour, c’est combien, ces abricots ?
– 5 euros le kilo.
– Ah… c’est un peu cher pour moi. Vous pouvez faire 4 ?
– 4,50 et c’est bon.
– D’accord, je prends.
Średnio zaawansowani: miękkie argumenty i warunki
Na poziomie B1–B2 możesz już dodać delikatne argumenty i warunkowe zwroty. Brzmisz wtedy jak ktoś, kto naprawdę używa francuskiego na co dzień.
- Si vous me faites un petit prix, je reviens la semaine prochaine.
– Jeśli zrobi mi pan małą zniżkę, wrócę w przyszłym tygodniu. - Je suis en vacances, je n’ai pas un grand budget.
– Jestem na wakacjach, nie mam dużego budżetu. - Honnêtement, à ce prix-là, je vais laisser tomber.
– Szczerze mówiąc, w tej cenie sobie odpuszczę. - Si vous ajoutez deux pièces, on a un deal.
– Jeśli doda pan dwie sztuki, mamy umowę.
Przykładowa wymiana zdań, gdzie łączysz warunek i uprzejmość:
– Écoutez, si vous ajoutez une barquette de framboises, je prends tout à ce prix-là.
– D’accord, je vous les ajoute.
Zaawansowani: niuanse grzeczności i humor
Przy wyższym poziomie możesz bawić się tonem, dodawać odrobinę humoru i drobne „francuskie” wstawki, które rozluźniają atmosferę.
- Vous êtes dur en affaires !
– Twardy z pana negocjator! - Allez, faites-moi un prix de voisin.
– No dalej, da mi pan cenę „jak dla sąsiada”. - Si je dis à ma femme que j’ai payé ce prix-là, elle ne va pas être contente…
– Jeśli powiem żonie, że tyle zapłaciłem, nie będzie zadowolona… - On va dire que c’est votre prix spécial pour les touristes qui parlent français.
– Powiedzmy, że to pana specjalna cena dla turystów mówiących po francusku.
Tego typu zwroty pomagają, szczególnie gdy czujesz, że sprzedawca ma poczucie humoru i lubi „pogadać” z klientami.
Negocjacje cen poza klasycznym targiem
Sklepy z wyposażeniem domu i sprzętem RTV/AGD
W dużych sieciach z elektroniką czy meblami zniżki nie są tak otwarcie negocjowane jak na targu, ale delikatne pytanie bywa skuteczne – zwłaszcza przy większych zakupach lub końcówkach serii.
Sprawdzają się wtedy bardziej „profesjonalne” formuły:
- Il y a une remise si je paie en une fois ?
– Czy jest zniżka, jeśli zapłacę jednorazowo? - Vous faites un geste si je prends aussi ce modèle-là ?
– Zrobicie gest, jeśli wezmę też tamten model? - C’est votre meilleur prix ?
– Czy to pana/najlepsza cena? - Vous pouvez vous aligner sur ce prix ?
– Może się pan wyrównać do tej ceny? (np. z innego sklepu)
W takich miejscach często nie dostaniesz niższej ceny na produkt, ale możesz wynegocjować gratisy: dostawę, montaż, kabel czy przedłużoną gwarancję.
Usługi: drobne naprawy, fryzjer, rzemieślnicy
Przy usługach bardziej elegancko jest negocjować zakres pracy niż samą cenę „za wszystko”. Zamiast mówić, że „za drogo”, lepiej doprecyzować, co można uprościć lub zmienić.
- Si on fait seulement ça et ça, ça change le prix ?
– Jeśli zrobimy tylko to i to, czy cena się zmieni? - Vous avez une formule un peu moins chère ?
– Czy ma pan/pani trochę tańszą opcję? - On peut rester dans un budget de [kwota] ?
– Możemy zostać w budżecie [kwota]?
Krótki przykład u fryzjera:
– Pour coupe et couleur, c’est 80 euros.
– C’est un peu trop pour moi… Si on fait seulement la coupe, vous pouvez rester autour de 40 ?
Ćwiczenia „z głowy”: jak utrwalić zwroty do targowania
Prosty trening z zamianą cyfr i produktów
Dobry sposób na oswojenie negocjacji to powtarzanie jednego dialogu, ale za każdym razem z inną liczbą i produktem. W ten sposób struktura zostaje ta sama, zmienia się tylko „wypełnienie”.
Weź zdanie:
Si je prends deux kilos de tomates, vous pouvez me les laisser à 3 euros le kilo ?
I zamieniaj w myślach elementy:
- Si je prends trois mangues, vous pouvez me les laisser à 2 euros pièce ?
- Si je prends quatre fromages, vous pouvez me les laisser à 5 euros chacun ?
- Si je prends cinq bouteilles, vous pouvez me les laisser à 6 euros la bouteille ?
Po kilku powtórkach struktura „Si je prends X, vous pouvez me les laisser à Y ?” zacznie przychodzić naturalnie, bez zastanawiania się nad gramatyką.
Ćwiczenie „trzy poziomy ceny”
Przed wyjściem na targ możesz przećwiczyć w głowie trzy kroki negocjacji dla jednego produktu:
- Pytanie o cenę: C’est combien, ces cerises ?
- Twoja pierwsza propozycja: C’est un peu cher pour moi… Vous pouvez faire 5 ?
- Propozycja pośrednia: On se met d’accord à 5,50 ?
Spróbuj wymówić to płynnie kilka razy pod rząd, zmieniając produkt i liczby. Dzięki temu na prawdziwym targu masz już „wgrany” schemat reakcji i skupiasz się tylko na tym, co odpowie sprzedawca.
Ton głosu, mowa ciała i „muzyka” francuskich negocjacji
Jak brzmieć stanowczo, ale sympatycznie
We francuskim same słowa to tylko połowa gry. Druga połowa to ton i rytm zdania. Nawet proste Vous pouvez baisser un peu ? może zabrzmieć ostro albo bardzo miękko – zależnie od intonacji.
- na końcu zdania podnieś lekko ton – wtedy brzmi jak pytanie, nie jak żądanie,
- dodaj krótkie euh lub ben na początku – łagodzą wypowiedź: Ben, c’est un peu cher pour moi…
- uśmiech i lekki gest dłonią (otwarta dłoń, nie palec wskazujący) bardzo pomagają.
Przykład zestawienia „twardo” vs „miękko”, przy tym samym zdaniu:
– Vous pouvez baisser le prix. (ton płaski, bez uśmiechu – brzmi jak rozkaz)
– Euh… vous pouvez baisser un petit peu le prix ? (łagodniejsza intonacja, pauza i „euh” – brzmi jak prośba)
Co sygnalizujesz gestami na targu
Na targowisku ciało często mówi tyle samo co słowa. Kilka prostych nawyków ułatwia negocjacje:
- nie machaj banknotami – lepiej trzymaj portfel schowany, a pieniądze wyjmij dopiero przy kasowaniu,
- nie dotykaj każdego owocu bez pytania; zapytaj: Je peux me servir ? – „Czy mogę sam sobie wybrać?”,
- przy „trudniejszej” rozmowie nie stój zbyt daleko – krok bliżej sygnalizuje, że chcesz „dogadać się”, a nie tylko skrytykować cenę.
Nawet jeśli francuski nie jest perfekcyjny, uprzejmy uśmiech i spokojne gesty często znaczą więcej niż idealna gramatyka.
Scenki z życia: różne typy sprzedawców a twoje podejście
Sprzedawca „bardzo rozmowny”
Na wielu francuskich targach spotkasz osoby, które lubią żartować z klientami. Tu warto trochę „pogadać”, zamiast od razu przechodzić do ceny.
– Ah, vous venez d’où, avec cet accent ?
– De Pologne. Je découvre votre marché, c’est très sympa.
– Alors il faut goûter nos fromages !
– Justement, si je prends deux morceaux, vous pouvez faire un petit prix de découverte ?
Krótka wymiana zdań o czymkolwiek (pogodzie, pochodzeniu, produkcie) otwiera pole do naturalnej prośby o „prix de découverte” – cenę na spróbowanie.
Sprzedawca „konkretny i mało rozmowny”
Czasem trafisz na kogoś, kto odpowiada krótko i bez uśmiechu. Wtedy lepiej być jeszcze bardziej rzeczowym i nie przedłużać negocjacji na siłę.
– Bonjour, c’est combien, ces courgettes ?
– 3 euros le kilo.
– Vous pouvez faire un petit prix si je prends deux kilos ?
– Non, c’est déjà pas cher.
– D’accord, je vais prendre un kilo, s’il vous plaît.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak po francusku grzecznie zapytać o możliwość obniżenia ceny na targu?
Najbardziej neutralne i grzeczne będą konstrukcje z trybem warunkowym, np.: «Est-ce que vous pourriez baisser un peu le prix ?» (Czy mógłby pan/pani trochę obniżyć cenę?) lub «Vous pourriez me faire un petit prix ?» (Czy mógłby mi pan zrobić lepszą cenę?).
Jeśli chcesz brzmieć jeszcze delikatniej, dodaj formuły typu «s’il vous plaît» i zmiękczacze: «un peu / un petit peu / un tout petit peu», np. «S’il vous plaît, est-ce qu’il serait possible de baisser un tout petit peu le prix ?».
Jak zacząć rozmowę na targu po francusku, zanim zacznę się targować?
We Francji absolutną podstawą jest powitanie. Wystarczą proste zwroty: «Bonjour, monsieur / madame», ewentualnie z krótkim dopowiedzeniem: «Bonjour, je regarde un peu» (Dzień dobry, tylko się rozglądam) lub «Bonjour, vos fruits ont l’air délicieux» (Dzień dobry, pańskie owoce wyglądają pysznie).
Takie otwarcie buduje relację i sprawia, że późniejsza prośba o zniżkę brzmi naturalnie, a nie jak „atak na cenę”. We Francji zaczynanie od samego pytania o cenę lub od targowania bez „Bonjour” jest uznawane za nieuprzejme.
Jakich francuskich zwrotów unikać przy negocjowaniu ceny, żeby nie wyjść na niegrzecznego turystę?
Warto unikać bardzo bezpośrednich i oceniających zdań, takich jak: «C’est trop cher !» (To za drogo!) wypowiedziane ostrym tonem, czy krytykowania towaru wprost: «C’est de mauvaise qualité» (To jest kiepskiej jakości). Takie teksty łatwo odbierane są jako brak szacunku do pracy sprzedawcy.
Zamiast tego lepiej używać złagodzonych form: «C’est un peu cher pour moi» (To trochę drogo dla mnie) albo delikatnego uzasadnienia: «Ce fruit est un peu mou, vous pourriez faire un petit geste ?» (Ten owoc jest trochę miękki, czy mógłby pan zrobić mały gest?).
Czy targowanie się po francusku jest wszędzie akceptowane, czy tylko na targu?
Na zwykłych zakupach w supermarketach lub sieciowych sklepach Francuzi prawie nigdy się nie targują – ceny są tam stałe. Negocjacja jest natomiast jak najbardziej na miejscu na targach spożywczych, pchlich targach (vide-greniers), antykwariatach czy stoiskach z ubraniami na ulicznych wyprzedażach.
Najlepszy moment na rozmowę o cenie to kupowanie większej ilości towaru lub koniec dnia, kiedy sprzedawcy chcą sprzedać jak najwięcej. Zawsze jednak rób to uprzejmie i z wyczuciem, wykorzystując formy warunkowe i zmiękczacze.
Jakiego poziomu francuskiego potrzebuję, żeby skutecznie negocjować ceny?
Podstawowe targowanie jest możliwe już na poziomie B1, jeśli opanujesz kilka kluczowych pytań i uprzejmych zwrotów, np. «C’est combien ?», «Vous pourriez baisser un peu le prix ?», «S’il vous plaît», «Merci beaucoup». Ważniejsza od perfekcyjnej gramatyki jest tu odwaga i ton głosu.
Na poziomie B2–C1 możesz używać bardziej eleganckich form warunkowych i wtrąceń typu «Je me demandais si…» czy «Est-ce qu’il serait possible de…», a także delikatnego humoru. Dzięki temu zabrzmisz bardzo naturalnie i „lokalnie”, co często zwiększa szansę na zniżkę.
Jak po francusku delikatnie zasugerować, że coś jest za drogie, nie obrażając sprzedawcy?
Zamiast prostego «C’est trop cher», użyj konstrukcji z „dla mnie” lub „na mój budżet”, np.: «C’est un peu cher pour moi» (To trochę drogo dla mnie), «Mon budget est un peu plus bas» (Mój budżet jest nieco niższy) albo «Je cherchais quelque chose d’un peu moins cher» (Szukam czegoś trochę tańszego).
Możesz też połączyć to z propozycją: «C’est un peu cher pour moi… Vous pourriez faire un petit geste si j’en prends plusieurs ?». Wtedy sygnalizujesz szacunek dla ceny, ale jednocześnie otwierasz przestrzeń do negocjacji.
Co warto zapamiętać
- Negocjacje na francuskim targu opierają się na relacji i szacunku – sprzedawca traktuje stoisko jak swoje „terytorium”, więc sposób mówienia jest równie ważny jak sama propozycja ceny.
- We Francji oczekuje się łagodnego, uprzejmego targowania z humorem, a zbyt twarde, „bazarowe” podejście jest odbierane jako nachalne lub niegrzeczne.
- Absolutną podstawą jest powitanie „Bonjour” oraz uprzejme zakończenie rozmowy („Merci, bonne journée”), nawet jeśli nic nie kupujesz – to buduje dobrą atmosferę i szansę na zniżkę.
- Zamiast krytykować towar czy mówić wprost „Za drogo”, lepiej delikatnie wskazywać powód prośby o obniżkę („trochę miękkie”, „mała plamka”) i używać złagodzonych form typu „To trochę drogo dla mnie”.
- Zniżka jest często nagrodą za dobre maniery – grzeczność, komplement dotyczący towaru i sympatyczna rozmowa realnie zwiększają skuteczność negocjacji.
- Formuły grzecznościowe („s’il vous plaît”, „excusez-moi”, „merci beaucoup”) w połączeniu z pytaniami o cenę i prośbą o „mały rabat” pozwalają negocjować w sposób społecznie akceptowalny.
- Artykuł pokazuje zwroty na różnych poziomach zaawansowania (od prostych po bardzo eleganckie), podkreślając, że bardziej złożone konstrukcje gramatyczne pozwalają brzmieć uprzejmiej i „bardziej lokalnie”.





